🤔 Ne yapmak istiyorsun?
Yapmak istediğiniz işlemi Türkçe yazın, size uygun komutu önerelim.
🚀 Terminal Öğrenmeye Nereden Başlamalı?
İlk 10 KomutLinux terminaline yeniyseniz, aşağıdaki 10 temel komut ile başlamanız önerilir. Bu komutlar dosya ve dizin yönetimi gibi en sık ihtiyaç duyacağınız işlemleri yapmanızı sağlar.
🔥 En Popüler Komutlar
lskolayDosya ve dizinlerin içeriklerini detaylı biçimde listeler
$ lscdkolayÇalışma dizinini değiştirir
$ cd /var/loggreportaMetin dosyaları veya çıktılar içinde belirli kelime kalıplarını arar
$ grep 'hata' log.txtcatkolayDosya içeriğini görüntüler
$ cat dosya.txtchmodortaDosya izinlerini değiştirir
$ chmod 755 script.shsshortaUzak sunucuya güvenli bağlantı kurar
$ ssh ali@server.com🌱 Yeni Başlayanlar İçin
lskolayDosya ve dizinlerin içeriklerini detaylı biçimde listeler
$ lscdkolayÇalışma dizinini değiştirir
$ cd /var/logpwdkolayMevcut çalışma dizinini gösterir
$ pwdcpkolayDosya ve dizinleri kopyalar
$ cp dosya.txt yedek.txtmvkolayDosya ve dizinleri taşır veya yeniden adlandırır
$ mv eski.txt yeni.txtrmkolayDosya, bağlantı ve dizinleri sistemden kalıcı olarak siler
$ rm dosya.txt📂 Kategoriler
Dosya Yönetimi
35Dosya ve dizin oluşturma, kopyalama, taşıma, silme işlemleri
Metin İşleme
51Dosya içeriği görüntüleme, arama ve metin düzenleme
İzinler ve Sahiplik
4Dosya izinleri, sahiplik ve erişim kontrolü
Ağ
31Ağ bağlantıları, dosya transferi ve uzak erişim
Sistem İzleme
17Sistem kaynakları, süreçler ve performans izleme
Paket Yönetimi
16Yazılım paketlerini kurma, güncelleme ve kaldırma
Kullanıcı Yönetimi
28Kullanıcı hesapları, gruplar ve yetkilendirme
Arşivleme ve Sıkıştırma
6Dosya arşivleme, sıkıştırma ve açma işlemleri
Süreç Yönetimi
26Süreç başlatma, durdurma ve arka plan işlemleri
Disk Yönetimi
23Disk bölümleme, bağlama ve depolama yönetimi
Sistem Yönetimi
59Sistem yapılandırması, servisler ve genel yönetim araçları
Yetki Yönetimi
4Dosya erişim kontrol listeleri ve genişletilmiş yetkilendirme
🖥️ Tüm Komutlar
300 komutlskolayDosya ve dizinlerin içeriklerini detaylı biçimde listeler
$ lscdkolayÇalışma dizinini değiştirir
$ cd /var/logpwdkolayMevcut çalışma dizinini gösterir
$ pwdcpkolayDosya ve dizinleri kopyalar
$ cp dosya.txt yedek.txtmvkolayDosya ve dizinleri taşır veya yeniden adlandırır
$ mv eski.txt yeni.txtrmkolayDosya, bağlantı ve dizinleri sistemden kalıcı olarak siler
$ rm dosya.txtmkdirkolaySistemde yeni ve iç içe klasör (dizin) yapıları oluşturur
$ mkdir projelertouchkolayBoş dosya oluşturur veya zaman damgasını günceller
$ touch yeni.txtfindortaBelirli kriterlere göre (isim, boyut, tarih) dosya ve dizinleri arar
$ find . -name '*.txt'treekolayDizin yapısını ağaç şeklinde gösterir
$ treecatkolayDosya içeriğini görüntüler
$ cat dosya.txtgreportaMetin dosyaları veya çıktılar içinde belirli kelime kalıplarını arar
$ grep 'hata' log.txtheadkolayBir dosyanın veya çıktının sadece en üstteki (baştaki) satırlarını gösterir
$ head dosya.txttailkolayBir dosyanın sadece en sondaki satırlarını (örneğin logları) canlı olarak gösterir
$ tail dosya.txtlesskolayBüyük metin dosyalarını terminalde sayfa sayfa, yukarı/aşağı kaydırarak inceler
$ less /var/log/syslogsedzorMetin akışında düzenleme yapar
$ sed 's/eski/yeni/g' dosya.txtawkzorMetin işleme ve rapor oluşturma aracı
$ awk '{print $1}' dosya.txtwckolaySatır, kelime ve karakter sayısını gösterir
$ wc dosya.txtsortkolayMetin dosyalarının veya girdilerin satırlarını alfabetik/sayısal sıralar
$ sort dosya.txtchmodortaDosya izinlerini değiştirir
$ chmod 755 script.shchownortaDosya sahibini değiştirir
$ chown ali dosya.txtchgrportaDosya veya dizinlerin ait olduğu kullanıcı grubunu değiştirir
$ chgrp developers proje/umaskortaVarsayılan dosya izinlerini ayarlar
$ umaskpingkolayAğ bağlantısını test eder
$ ping google.comcurlortaURL üzerinden veri transfer eder
$ curl https://api.example.comwgetkolayİnternet üzerinden (HTTP, HTTPS, FTP) arka planda dosya indirir
$ wget https://example.com/dosya.zipsshortaUzak sunucuya güvenli bağlantı kurar
$ ssh ali@server.comscportaDosyaları güvenli şekilde kopyalar
$ scp dosya.txt ali@server:/tmp/ifconfigortaAğ arayüzlerini yapılandırır
$ ifconfigtopkolaySistem kaynak (CPU, RAM) kullanımını gerçek zamanlı ve sürekli olarak izler
$ tophtopkolaySistem kaynaklarını ve süreçleri renkli, etkileşimli biçimde izler
$ htoppskolaySistemde anlık olarak çalışan süreçlerin (işlemlerin) anlık durum bilgisini listeler
$ ps auxdfkolayDisk kullanımını gösterir
$ df -hdukolayDizinlerin ve dosyaların diskte ne kadar alan kapladığını tahmin eder
$ du -sh *freekolayBellek kullanımını gösterir
$ free -hunamekolaySistem bilgilerini gösterir
$ uname -auptimekolaySistemin çalışma süresini gösterir
$ uptimeaptkolayDebian/Ubuntu paket yöneticisi
$ sudo apt updatedpkgortaDebian paket yöneticisi (düşük seviye)
$ dpkg -i paket.debtarortaBirden fazla dosyayı tek bir arşiv (tarball) dosyasında birleştirir veya çıkarır
$ tar -czf arsiv.tar.gz klasor/gzipkolayDosyaları küçülterek .gz uzantılı sıkıştırılmış dosyalara dönüştürür
$ gzip dosya.txtzipkolayDosya ve klasörleri popüler ZIP formatında arşivleyip sıkıştırır
$ zip arsiv.zip dosya1.txt dosya2.txtunzipkolaySıkıştırılmış .zip uzantılı arşiv dosyalarını klasöre çıkartır
$ unzip arsiv.zipkillortaSürece sinyal (genellikle sonlandırma/çökertme sinyali) göndererek işlemi durdurur
$ kill 1234killallortaİsme göre süreçleri sonlandırır
$ killall firefoxbgortaSüreci arka plana gönderir
$ bgfgortaArka plan sürecini ön plana getirir
$ fgnohuportaTerminal kapansa da süreç çalışmaya devam eder
$ nohup ./script.sh &useraddortaSisteme yeni bir kullanıcı hesabı ve profil bilgileri tanımlar
$ sudo useradd alipasswdkolayKullanıcı şifresini değiştirir
$ passwdsudokolayKomutu yönetici yetkisiyle çalıştırır
$ sudo apt updatesukolayMevcut oturum içinde başka bir kullanıcının kimliğine (root) geçiş yapar
$ sumountortaDiskleri, USB sürücüleri veya ISO dosyalarını dosya sistemine bağlar
$ mountumountortaSisteme önceden bağlanmış olan cihazları (disk, USB) güvenle ayırır
$ sudo umount /mnt/usblsblkkolayBlok aygıtlarını listeler
$ lsblkddzorBlok düzeyinde veri kopyalar
$ dd if=/dev/sda of=disk.img bs=4MmkfszorDisk bölümlerini belirli bir formatta (ext4, fat vb.) biçimlendirir
$ sudo mkfs.ext4 /dev/sdb1echokolayVerilen metni veya değişkenin değerini standart çıktıya (terminale) yazdırır
$ echo 'Merhaba Dünya'cutortaSatırlardan belirli alanları keser
$ cut -d: -f1 /etc/passwdtrortaKarakterleri dönüştürür veya siler
$ echo 'merhaba' | tr 'a-z' 'A-Z'uniqkolayTekrarlayan satırları filtreler
$ sort dosya.txt | uniqdiffortaİki dosya veya dizin arasındaki satır bazlı farklılıkları karşılaştırarak sunar
$ diff dosya1.txt dosya2.txtpasteortaDosya satırlarını yan yana birleştirir
$ paste isimler.txt numaralar.txtstatkolayDosya bilgilerini ayrıntılı gösterir
$ stat dosya.txtfilekolayBir dosyanın içeriğini analiz ederek uzantıdan bağımsız gerçek tipini belirler
$ file resim.jpglnortaDosyalar arasında kısayol (sembolik) veya fiziksel (hard) bağlantılar oluşturur
$ ln -s /var/log/syslog logbasenamekolayYol adından dosya adını çıkarır
$ basename /home/ali/dosya.txtdirnamekolayYol adından dizin kısmını çıkarır
$ dirname /home/ali/dosya.txtwhoamikolayMevcut kullanıcı adını gösterir
$ whoamihostnamekolayBilgisayar adını gösterir veya ayarlar
$ hostnamedatekolayTarih ve saati gösterir veya ayarlar
$ datecalkolayTakvim gösterir
$ calhistorykolayKomut geçmişini gösterir
$ historyiportaAğ yapılandırmasını yönetir
$ ip addr showssortaSoket bağlantılarını gösterir
$ ss -tlnpnetstatortaAğ bağlantılarını ve istatistikleri gösterir
$ netstat -tlnpdigortaDNS sorguları yapar
$ dig google.comnslookupkolayDNS adı çözümler
$ nslookup google.comniceortaSüreç önceliğini ayarlayarak çalıştırır
$ nice -n 10 ./script.shreniceortaÇalışan sürecin önceliğini değiştirir
$ renice 10 -p 1234jobskolayArka plan işlerini listeler
$ jobsdisownortaİşi shell'den ayırır
$ disown %1bzip2kolayDosyaları bzip2 ile sıkıştırır
$ bzip2 dosya.txtxzkolayDosyaları xz ile sıkıştırır
$ xz dosya.txtfdiskzorDisk bölümlerini yönetir
$ sudo fdisk -lblkidortaBlok aygıtlarının UUID bilgilerini gösterir
$ blkidpartedzorGelişmiş disk bölümleme aracı
$ sudo parted -lpacmanortaArch Linux paket yöneticisi
$ sudo pacman -S firefoxyayortaArch Linux AUR yardımcısı
$ yay -S google-chromemakepkgzorArch Linux paket oluşturur
$ makepkg -siapt-getortaDebian/Ubuntu düşük seviye paket yöneticisi
$ sudo apt-get updateadd-apt-repositoryortaPPA deposu ekler
$ sudo add-apt-repository ppa:user/ppa-namednfortaFedora paket yöneticisi
$ sudo dnf install firefoxrpmortaRPM paket yöneticisi
$ rpm -ivh paket.rpmaliaskolayKomut kısayolu tanımlar
$ alias ll='ls -la'whichkolayKomutun tam yolunu gösterir
$ which pythonxargsortaStandart girdiden argüman oluşturur
$ find . -name '*.tmp' | xargs rmteeortaÇıktıyı hem ekrana hem dosyaya yazar
$ ls | tee liste.txtrsyncortaDosyaları senkronize eder
$ rsync -avz kaynak/ hedef/lsofortaAçık dosyaları listeler
$ lsof -i :80crontabortaZamanlanmış görevleri yönetir
$ crontab -lsystemctlortaSystemd servislerini yönetir
$ systemctl status nginxjournalctlortaSystemd loglarını görüntüler
$ journalctl -u nginxuserdelortaKullanıcı hesabını siler
$ sudo userdel aliusermodortaKullanıcı hesabını düzenler
$ sudo usermod -aG docker alilocatekolayVeritabanı bazlı hızlı dosya araması yapar
$ locate passwdupdatedbkolaylocate komutu için dosya veritabanını günceller
$ sudo updatedbrealpathkolayBir dosyanın mutlak ve çözümlenmiş yolunu gösterir
$ realpath ./script.shreadlinkkolaySembolik bağların işaret ettiği asıl dosyayı gösterir
$ readlink -f /usr/bin/pythonfindmntortaBağlı olan tüm dosya sistemlerini listeler
$ findmntmountpointkolayBir dizinin mount point (bağlantı noktası) olup olmadığını kontrol eder
$ mountpoint /mnt/usbinstallortaDosyaları kopyalar ve özelliklerini/izinlerini ayarlar
$ install -m 755 app /usr/local/bin/apptruncateortaDosyanın boyutunu istenilen değere küçültür veya büyütür
$ truncate -s 0 log.txtsynckolayÖnbellekte bekleyen verileri diske yazar
$ syncpathchkortaDosya yolunun taşınabilirliğini ve geçerliliğini kontrol eder
$ pathchk -p /uzun/bir/yolcolumnortaMetni sütunlu veya tablo formatına dönüştürür
$ mountcommortaİki sıralı dosyayı satır satır karşılaştırır
$ comm dosya1.txt dosya2.txtjoinortaİki dosyayı ortak bir alana (sütuna) göre birleştirir
$ join idler.txt isimler.txtnlkolayMetin dosyalarındaki satırları numaralandırır
$ nl dosya.txtfmtortaMetin paragraflarını belirli bir genişliğe göre formatlar
$ fmt -w 60 belge.txtfoldortaUzun metin satırlarını belirtilen noktadan ikiye katlar
$ fold -w 80 dosya.txtexpandkolayTab (sekme) karakterlerini boşluk karakterine dönüştürür
$ expand dosya.c > temiz.cunexpandkolayBoşluk karakterlerini TAB (sekme) karakterine dönüştürür
$ unexpand -a dosya.txtrevkolaySatırlardaki karakterlerin sırasını tersine çevirir
$ echo "linux"stringsortaİkili (Binary) dosyalar içindeki okunabilir metinleri bulur
$ strings /bin/bashiconvortaDosyaların karakter kodlamasını (encoding) değiştirir
$ iconv -f ISO-8859-9 -t UTF-8 tr.txtsplitortaBüyük dosyaları daha küçük parçalara böler
$ split -b 50M devasa.iso parca_csplitzorDosyaları içeriğindeki kalıplara (örneğin kelimelere) göre böler
$ csplit kitap.txt '/Bölüm/' '{*}'odzorDosya içeriğini sekizli (octal) veya farklı veri formatlarında listeler
$ od -c veri.binhexdumpzorDosya içeriğini Hexadecimal, Decimal veya Octal formatta gösterir
$ hexdump -C image.jpgxxdzorDosyalardan Hex dökümleri çıkarır ve bunu geri eski haline getirebilir
$ xxd app app.hexprintfkolayFormatlı ve değişkenli çıktı yazdırır
$ printf 'Sayi %03d\\n' 5lookkolayBelirtilen bir harf veya kelime öbeği ile başlayan kelimeleri listeler
$ look syspgreportaÇalışan süreçleri süreç comprises name, süreç adlarına göre arayıp PID bulur
$ pgrep sshdpkillortaİsim veya kalıp bazlı olarak süreçleri (işlemleri) zorla kapatır
$ pkill -9 firefoxpstreekolayÇalışan süreçleri ağaç (hiyerarşik) formatında izler
$ pstreewaitortaArka planda (background) çalışan işlemlerin(sürecin) bitmesini bekler
$ wait $!timeoutortaBir komutu belirli bir süre sınırı ile çalıştırır
$ timeout 10s ping 8.8.8.8setsidzorProgramları mevcut terminal oturumundan ayırarak çalıştırır
$ setsid ./backup_script.shtasksetzorBir sürecin CPU (İşlemci Çekirdeği) affinitesini yönetir
$ taskset -c 0,1 firefoxchrtzorBir sürecin gerçek zamanlı planlama özelliğini manipüle eder
$ chrt -f 99 ./audio_encodepidofkolayÇalışan bir programın PID (Process ID) değerini isminden bulur
$ pidof nginxscreenortaTerminal penceresini çoklamaya ve arkaplanda bırakmaya yarar
$ screen -S sunucutmuxortaÇoklu terminal oturum (multiplexer) yöneticisi aracı
$ tmux new -s calismahostkolayGelişmiş alan adı ve IP çözümlemeleri yapar
$ host google.comtracerouteortaAğ paketlerinin hedefe ulaşana kadar geçtiği yönlendiricileri (hop) izler
$ traceroute google.comtracepathkolayTraceroute'ın Root / Sudo yetkisi olmadan çalıştırılabilen versiyonu
$ tracepath yahoo.commtrortaAğ teşhisi aracı; Traceroute ve Ping komutlarının modern kombinasyonudur
$ mtr 8.8.8.8nczorNetcat: Ağların İsviçre Çakısı; TCP/UDP üstünden okuma ve yazma işlevleri yapar
$ nc -zv 192.168.1.1 80ncatzorGeliştirilmiş modern Netcat (Nmap Network Exploration Tool/ncat)
$ ncat -C scanme.nmap.org 80telnetortaUzak makinelere şifresiz düz metin üzerinden erişim veya haberleşme kanalı açar
$ telnet 192.168.1.100 25ftpkolayDosya Transfer Protokolü aracılığı ile sunucularla temel dosya alım/verimi yapar
$ ftp ftp.debian.orgsftportaGüvenli Dosya Transfer Protokolü (Secure FTP) aracıdır
$ sftp ali@10.0.0.12ssh-copy-idortaYerel cihazın güvenlik anahtarını (Public Key) hedefe ekleyerek şifresiz SSH girişini ayarlar
$ ssh-copy-id root@192.168.1.15ssh-keygenortaŞifresiz SSH ve Github bağlantıları için gizli/açık Sertifika (Keypair) seti oluşturur
$ ssh-keygen -t rsa -b 4096ssh-agentortaSSH anahtarlarını hafızaya alarak şifresiz girişin sürekliliğini sağlar
$ eval $(ssh-agent -s)ssh-addortaSSH şifresi çözülmüş Private Key'leri ssh-agent hafızasına yükler
$ ssh-add ~/.ssh/id_rsarouteortaÇekirdeğin IP yönlendirme tablosunu (routing table) gösterir veya manipüle eder
$ route -narportaSistemin ARP (Adres Çözümleme Protokolü) önbelleğini okur ve düzenler
$ arp -aarpingortaHedef cihazlara ICMP paketi yerine düşük seviye ARP istekleri gönderir
$ arping -I eth0 192.168.1.100tcpdumpzorSistemdeki network kartlarından geçen trafik verisini analiz eden süzücü Packet Sniffer aracı
$ tcpdump -i eth0 tcp port 80nmapzorNetwork Mapper; gelişmiş siber güvenlik port ve zafiyet tarama programıdır
$ nmap -sV -p 1-1000 192.168.1.1whoiskolayKayıtlı alan adları (domain) ve IP'ler hakkında sahiplik bilgisini sergiler
$ whois pengui.orgvmstatortaSistem sanal bellek (RAM), Swap (Takas alanı) ve blok CPU kullanım özeti istatistiklerini raporlar
$ vmstat 2 5iostatortaDisklerin I/O okuma/yazma stresini (girdi/çıktı darboğazı) analiz eder
$ iostat -x 3iotoportaDiski hangi uygulamanın aşırı derece meşgul ettiğini anlık canlı panelde listeler
$ sudo iotop -ompstatzorÇoklu çekirdekli (Multi-Processor) CPU sunucularında çekirdek başı kullanım yükünü çizer
$ mpstat -P ALL 1sarzorSistem Aktivite Raporlayıcısı; Tüm donanım performans geçmişini loglardan anlık çeker
$ sar -u 2 5dstatortaSistem kaynaklarını anlık ve renkli olarak kapsamlı matriste gösterir
$ dstat -cmdnatopzorGelişmiş Performans Monitörü; süreçlerin detaylı disk ve ağ yüklerini loglar
$ atop -r /var/log/atop/atop_20240101glanceskolaySistemi tek bir canlı dashboard altında birleştiren modern yönetim paneli
$ glances -wwatchkolayBir komutu belirli zaman aralıklarıyla düzenli olarak tekrar tekrar çalıştırır
$ watch -n 1 ls -lhfuserortaDosyaları veya soketleri meşgul eden uygulamaları (Process) bulur ve kapatır
$ fuser -v /mnt/usbpmapzorÇalışan bir programın bellekte kapladığı hafıza adres haritasını(Memory Map) dizeler
$ pmap -x 1234slabtopzorÇekirdek belleğindeki SLAB cache (Önbellek) kullanımını analiz eder
$ sudo slabtop -s cgroupaddkolaySisteme yeni bir kullanıcı işletim grubu dahil eder
$ sudo groupadd docker_usersgroupdelkolaySisteme kayıtlı boş bir kullanıcı erişim grubunu söküp atar
$ sudo groupdel devsgroupmodortaMevcut olan bir grubun adını veya GID veritabanı ID'sini değiştirir
$ sudo groupmod -n managers adminsgroupskolayKullanıcının üye olduğu erişim birimlerini listeler
$ groupsidkolayMevcut kullanıcının (UID) ve Gruplarının (GID) kimlik numaralarını ayıklar
$ idnewgrportaShell oturumunda birincil etkin eylem grubunu anında değiştirir
$ newgrp devschageortaKullanıcı hesaplarının şifre zamanaşımı ve geçerlilik ayarlarını yönetir
$ sudo chage -M 30 aligpasswdortaErişim birimleri (Gruplar) için alt üyeleri tahsis eder ve şifre ekler
$ sudo gpasswd -a ahmet devswhokolayŞu anda sistemde fiziksel veya uzaktan(SSH) aktif giriş yapmış kişileri gösterir
$ whowkolaySisteme bağlı kullanıcıları ve de tam olarak o an ne çalıştırdıklarını gösterir
$ wlastkolaySon başarılı ve fiziksel Reboot/Shutdown döngüleri ile SSH Login girişlerini auditler
$ last rootlastlogkolayKullanıcıların sunucudaki son online/başarılı giriş saatlerini gösterir
$ lastlogloginctlortaSystemd logind servisi üzerinden cihazın oturum (Session) panellerini kontrol eder
$ loginctl list-sessionsservicekolayEski System V init (\/etc\/init.d) tarzı arkaplan servislerini başlatan / durduran komut
$ sudo service apache2 restartsystemd-analyzeortaMakinenin açılış (Boot) hız gecikmelerini ölçüp, yavaş başlayan uygulamaları ifşa eder
$ systemd-analyzesystemd-runzorHerhangi bir terminal çalışanını arka plandaki geçici izolasyon panellerine taşır
$ systemd-run --unit=yedek ./db_backup.shhostnamectlkolayStatik sistem adını (Hostname) denetler ve modern ağ yapılandırmalarına kaydeder
$ hostnamectl statustimedatectlkolaySistemin Evrensel(UTC) Zamanını (Timezone), donanım BIOS saatini ve NTP veri senkronunu yapılandırır
$ timedatectllocalectlkolaySistemin Klavye planı(Keymap), arabirim dil paketleri (Locale) kalıcı komutudur
$ localectl statusdmesgortaCihaza takılan/çıkartılan tüm Donanım olaylarını ve Ring-Buffer Kernel loglarını sunar
$ sudo dmesg -TcronortaPeriyodik/Zamanlı görevleri sonsuz döndürüde işleten Cron Daemon arka plandır
$ systemctl restart cronatortaGelecekte sadece BİR KERE çalıştırılacak tek planlı script atanan zamanlayıcı panosudur
$ echo "reboot"atqortaat komutu altından kurulmuş "gelecekte" tek sefere çalışacak beklemedeki kuyruk ID listesini ifşa eder
$ atqatrmortaat komutu yapısında kurulmuş beklemede kalan Job_ID kuyruğundaki hedef izi siler ve kilitler
$ atrm 5batchortaSistem yüksek yükten CPU boş kullanımına kadar ulaştığında tekillik çalıştıran servis tetikleyicisidir
$ echo "tar -czf b.tar.gz /"apt-cachekolayDebian depo veritabanındaki paket isimlerinde filtre, bağımlılık, açıklama ve MB arar
$ apt-cache search editorapt-fileortaProgramlar derlenirken sistem dosya ağacı eksiğini (o hedefin hangi yüklemeden inebileceğini) yakalatır
$ apt-file search libvulkan.sodpkg-reconfigureortaBilgisayardaki (.deb) sistemlerin veya ilk kurulum arayüz konfiglerin wizard gui menüsünü baştan açar
$ sudo dpkg-reconfigure localesyumortaRedHat/CentOS kök sisteminde RPM çekirdeğine destek atan depo yöneticisi kurucusudur
$ sudo yum updatezypperortaOpenSUSE ailesindeki gelişmiş yazılım RPM ve lib çekirdeği yöneticisidir
$ sudo zypper refreshflatpakortaLinux dağıtımlarından bağımsız paketlenmiş sandbox masaüstü uygulamaları yöneticisidir
$ flatpak install flathub org.gimp.GIMPsnapkolayUbuntu geliştiricilerinin tüm Linux'e sunduğu Container yapılı kapalı paket sistemidir
$ sudo snap install vlcgunzipkolay(.gz) olan Gzip sıkıştırmaları açar ve orijinal orijinal dosyayı iade eder
$ gunzip log.txt.gzbunzip2kolayBzip2 (.bz2) formatındaki daha ağır sıkıştırmaları orijinal dosyaya çözümler
$ bunzip2 arşiv.bz2unxzortaLZMA/XZ tabanlı en acımasız orandaki Linux kernel .xz sıkıştırmalarını (.xz) çıkarır
$ unxz kernel_5.10.tar.xzzcatortaGzip/Zip komres (.gz) dosyalarını CATA çevirmeden (Ekrana) diske açılmışçasına okur
$ zcat /var/log/syslog.2.gzbzcatkolaybz2 compress yığınını ekrana veya bash üzerinden akım listesini fırlatır
$ bzcat varlog.bz2xzcatkolay.xz uzantılı sistem formatlarındaki kompres text bloklarının stdout (Ekran) okuyucusu
$ xzcat veriler.xz7zortaEn yüksek sıkıştırma oranlı ve harici format sağlayan 7-Zip araç yönetici arşiv komutu
$ 7z a yedek.7z klasor/7zaorta7z komutunun otonom olarak (Standalone) eklentisiz herşeyi çözen hali
$ 7za e arsiv.7z7zrkolaySadece 7z formatını destekleyen, bellek dostu minimal 7-Zip araç kütüphanesi
$ 7zr x paket.7zarzorUnix geliştirici kütüphanesi arşivleyicisi, özellikle .a derlemeleri oluşturur
$ ar x lib.acpioortaEski ama köklü bir dosya arşivleyicidir; genelde initramfs imajlarını açar
$ find .fsckortaDosya Sistemi Hata Kontrol (File System Consistency Check) ve bozuk disk onarım aracı
$ sudo fsck /dev/sdb1e2fsckzorExt2/Ext3 ve Ext4 dosya sistemleri için uzmanlaşmış tamir (fsck) komutudur
$ sudo e2fsck -p /dev/sda1resize2fszorExt2/Ext3/Ext4 disk bölümlerinin boyutunu (Partition Size) daraltır veya büyütür
$ sudo resize2fs /dev/sda1tune2fszorExt dosya sistemlerinin sökülebilir (mountable) parametrelerini, diski kırmadan değiştirir
$ sudo tune2fs -L YEDEK /dev/sda1dumpe2fszorExt dosya sisteminin anakart ve Süper Blok(Superblock) ham okuma yapısını haritalar
$ sudo dumpe2fs /dev/sda1wipefszorDisklerin uçlarındaki imza (Signature/Magic string) sökerek onları raw biçime getirir
$ sudo wipefs -a /dev/sdbmkfs.ext4ortaSisteme takılan diski, standart Linux (Ext4) formatlama prosedürüyle biçimlendirir
$ sudo mkfs.ext4 -L "DEPO" /dev/sdb1mkfs.xfszorSunuculardaki devasa dosya yığınları için tasarlanmış paralel (XFS) sistemi kurar
$ sudo mkfs.xfs -f /dev/sdb1mkfs.vfatortaUSB ve hafıza katlarına evrensel FAT32 (Windows destekli) formatı çakar
$ sudo mkfs.vfat -F 32 -n "FLASH" /dev/sdc1badblockszorHasarlı / Ölmekte Olan bir harddiskin (Bad Sector) çizik ve hatalı kısımlarını tarar
$ sudo badblocks -v /dev/sdbhdparmortaSATA/IDE Harddisklerin ince ayar (Performance) ve güç modüllerini konfigüre eder
$ sudo hdparm -I /dev/sdasmartctlortaHard disk ve SSD donanımlarının S.M.A.R.T (kendi sağlık hata algılama) uyarılarını okur
$ sudo smartctl -a /dev/sdaunaliaskolayGeçici veya kalıcı oluşturulmuş alias takma ad(Kısaltma) komut komutlarını imha eder
$ unalias llwhereiskolaySistemdeki komut tabanlı uygulamanın binary'sini, kaynak ve man (yardım) dosyalarını bulur
$ whereis bashtypekolaySisteme basılan bir komutun, kernel (Bash Builtin) mi yoksa external (Bin Klasörü) bir dosya mı olduğunu açıklar
$ type cdenvkolayGlobal sistem ortam değişkenleri(Environment Variables) matris dizisini yazdırıp düzenler
$ envprintenvkolayenv aracı ile çok benzer, salt olarak global olarak yüklenmiş çevresel ortam parametlerini bulur
$ printenv HOMEexportortaSadece geçerli shell içine atanan (Sanal) lokal komutu tüm Global Linux sistem oturuma empoze eder
$ export PATH=$PATH:/opt/binunsetkolayAtanmış Lokal veya Global (export edilmiş) ortamı yazar değişkenini sistemin ram ön belleğinden siler temizler
$ unset SECRET_KEYsourceortaLinux .bashrc vb ayar kayıtlarını sistemi yeni açmış gibi mevcut Terminale tekrar yükleyip yedirtir
$ source ~/.bashrcexeczorMevcut shell pencerenizi komple ezip yok ederek yeni çalışacak eylemle tüm seansı donatır
$ exec zshsetortaVarsayılan tüm işlev fonksiyonlarını gösterir veya Bash'in kilit davranış standartlarını modife kurgular
$ set -eyeskolayKlavye onayını(Yes(y) tuşunu) bypass edecek sürekli terminal loop onay basımı üretir
$ yesclearortaMevcut shell(Terminal ekranının) kirliliğini, çıktı tablosunun yazımlarını silip feraha alır(Cntrl+L)
$ clearresetkolayKayıp sembollere/Bozuk fontlara takılmış Terminal ara sürümünüzün beynini fabrika ilk açılış safhasına sıfırlar
$ resetscriptortaTerminalinizde bastığınız, okuduğunuz veya cevap verdiğiniz tüm komut ve seklilleri zamanla(Audit/Log) txt tutar
$ script macera.logscriptreplayortaKaydedilmiş(.script logları) terminal dizilerini (Tıpkı video MP4 gibi) gerçek zamanlı terminalinizde oynatır
$ scriptreplay zaman.txt betik.txtpatchortaDiff komutu ile yaratılmış kod yama kaynak değişikliklerini hedeflenen ham Linux proje klasörüne/komutuna entegre uygular
$ patch < yama.patchcmportaİki dosyayı bayt (byte) bazında en ince ayrıntısına kadar karşılaştırır
$ cmp image1.iso image2.isodiff3orta2 dosya değil aynı anda yan yana 3 dosyanın ortak veya çakışan değişim kodunu haritalar
$ diff3 benimki.txt babase.txt onunki.txttsortzorMetin dosyalarında topolojik sıralama oluşturarak düğüm mimarilerini(node relation) kurgular
$ tsort bagimlik_graf.txtshufkolayDosya içeriklerini ve harf dizinlerini rastgele(randomize) sıralar/kullanır
$ shuf harfler.txtseqkolayVerilen formata(Aralığa) göre nümerik sayı dizilerini baştan sona otomatik sırayla yazar
$ seq 1 5factorkolayDeğerleri matematiksel olarak birincil (Asal) çarpanlarına ayrıştırarak hexe yazar
$ factor 15numfmtortaHam sayılarla girilen GB, MB değerlerini İnsan (Human-Readable) formatına çevirir
$ numfmt --to=iec --suffix=B 1048576base64ortaVeriyi standard encode (Base64) kodlaması ile şifreler ya da şifresi çözülmüş geri hexe çıkartır
$ base64 my_photo.jpgmd5sumkolayİlgili dosyanın veri bütünlüğünü 128 bit MD5 (Message Digest) parmakizini hesaplar/okur
$ md5sum ubuntu.isosha1sumkolayDosyanın 160-bit SHA-1 (Secure Hash Algorithm) dijital özet (Hash) mimarisini çıkartır
$ sha1sum linux_kernel.tar.gzsha256sumortaTüm evrensel ve modern Kripto işlemlerindeki 256-bit kusursuz güvenlik imzasını üretir
$ sha256sum orjinal_imaj.imgsha512sumortaKusursuz denilebilecek uzunlukta 512-bit olan en ağır güvenlik donanımlı hesaplamadır
$ sha512sum secret.keycksumkolayTarihteki en eski 32 bit döngüsel (CRC) basit dosya bozukluk tayin komutu fırlatıcısıdır
$ cksum read.txtsumortaEski BSD (Unix) sistem standartlarının dosya sağlamlık checksum verisini doğrulatan basit komut
$ sum read.txthostidkolayMakinenin global lisans veya IP bazlı 32-bit (Hex) Kernel Donanım Kimliğini(ID) verir
$ hostidarchortaCihazın İşlemci Komut Mimarisini (x86_64, i686, arm, aarch64 vs) konsola tekte vurur
$ archnprockolaySistemin mevcut makinede tam olarak fiziksel "Kaç tane kullanımda İşlemci Çekirdeği(CPU) var" yazar
$ nprocgetconfortaSistemin (OS) veya ilgili dizinin Kernel Konfigürasyon ve POSIX limit özelliklerini sergiler
$ getconf LONG_BITulimitzorOturum başlatmış şahsın arka planda veya kabukta harcayabileceği "Sistem Limitlerini" (RAM, Açık Dosya vs) kırpar
$ ulimit -ntimeortaKendinden sonra girdiğin programın, o çalışırken kaç saniye/dakika gerçek süre ve CPU süresi harcadığını tutanaklar
$ time wget ubuntu.isostatxortaMevcut stat komutuna göre Ext4 gibi gelişmiş dosyaların "Yaratılma (Birth)" saatlerini vs okutabilen modern versiyondur
$ statx klasor_adidos2unixkolayMicrosoft (Windows) makinelerde yazılan kod dizgilerindeki Bozuk Satır Atlamalarını (CRLF) -> Linux(LF) standardına geçirir
$ dos2unix koddizgi.pyunix2dosortaLinux(LF) ortamında yazılmış scriptleri Windows (CRLF) komut satırlarında okunabilir yapma uyarlayıcısıdır
$ unix2dos projem.txtloggerortaKabuk (Shell / Script) satırından direkt işletim sisteminin Sistem Günlüğüne (/var/log/syslog vb) log yazdırır
$ logger "Veritabani Baglanti Hatasi"mesgkolayMevcut shell (TTY vb) oturumunuzun diğer tüm cihazların ekrandan yapabileceği Write (Mesajlaşma) tacizlerini açar/kapatır
$ kullanici-yonetimiwallkolaySistemdeki tüm açık shell(TTY) ve uzak ssh giriş yapan kullanıcılara Kırmızı Alarmsal Broadcast mesaj fırlatır
$ wall "Makineyi reboot ediyorum herkes kaydetsin!"writeortaAynı bilgisyarda online aktif başka kabuktaki (tty) arkadaşın pencerisin tekil olarak lokal çat(sohbet) açar
$ write alichfnortaSunucu içerisindeki kullanıcı kimlik parmakizinin gerçek isim (Ad Soyad, Telefon) donelerini güncelleyen Change Finger komutu
$ chfn -f "Ali Velioglu" alichshortaLinux'ta bir kullanıcının sisteme varsayılan girdiği Kabuk(Shell - Default Bash, Zsh vb) yapısını kök ayara editler
$ chsh -s /bin/zshfingerkolayKullanıcıların sisteme giriş durumunu, ofis adını ve okutulmamış maillerini detaylandırır
$ finger aligetentortaDNS veya Yerel kimlik (/etc/passwd, /etc/hosts) veritabanlarından spesifik satır girişlerini harikalarca söker
$ getent passwd alistdbufortaNormalde satır satır akması gereken gecikmeli komut çıktılarını Buffer'ı(Tamponu) kapatarak milisaniyesinde zorla ekrana boşaltır
$ stdbuf -oL tail -f logspongeortaStandart girdiyi okuyup tamamen hafızaya alır ve dosya yazma işlemi bittikten sonra hedef dosyayı günceller.
$ dosya-yonetimitackolayKlasik metinleri okutan komutun (cat) tersidir, satırları "En alttan en üste" okuyarak döker
$ tac /var/log/syslogdircolorskolayTerminallerde (ls) ile gördüğümüz dosya formatlarına ait Renklendirme(Color) kütüphane profillerini düzenler
$ eval "$(dircolors -b)"localekolayİşletim sistemindeki karakter seti, para birimi (TRY), dil (UTF-8) matrisini listeler
$ localelocaledefzorLinux cihazınıza yüklendiği halde bulunmayan yeni bir dil veya alfabe karakter matrisini Kernel'e derler
$ sudo localedef -i tr_TR -f UTF-8 tr_TR.UTF-8userskolaySadece şu sisteme bağlı hesap profil 'isimlerini' bir sıra metin çizgisinde boşlukla süzerek fırlatır
$ usersprortaMetin dökümanlarını yazıcıdan (Printer) çıkacakçasına A4 kâğıt sayfalarına ve multi sütunlara bölümlendirir
$ pr -l 60 belge.txtchrootzorMevcut Linux işletim sisteminin Root (Kök /) klasörünü değiştirerek sanal ve izole bir hapis sistemi başlatır
$ sudo chroot /mnt/kurtarma /bin/bashpwckortaİşletim sisteminin şifre (/etc/passwd) ve Gölge(Shadow) dosyalarındaki kritik yazım bozukluğu ve yetki hatalarını denetler
$ sudo pwckgrpckortaSistem yönetimindeki Grupların (/etc/group) konfigürasyonlarını, çökmüş yapıları hata kontrolden süzdürtür
$ sudo grpckgetfaclortaDosyaların ve dizinlerin geleneksel (rwx) dışındaki Ekstra Erişim Kontrol Listesi (ACL) detaylarını ayıklar
$ getfacl patron_notu.txtsetfaclzorLinux donanımlarında kullanıcı bazlı izole yetkiler(ACL) tanımlayarak dosya ağaçlarını kilitler/açar
$ setfacl -m u:ahmet:rw gizli.docchattrzorGeleneksel erişimden bile sert, Root'un dahi dokunamayacağı Ext Kernel özellik (Attribute) bariyerleri basar
$ sudo chattr +i root_sifresi.txtlsattrortaExt2/Ext3/Ext4 disklerindeki Kernel korumalı Chattr dosya/klasör niteliklerini (Attributes) şemasalar
$ lsattr silinemeyen.txtzshkolayZ Shell: Özelleştirmeleri, eklentieri ve Oh-My-Zsh konseptiyle programcıların vazgeçilmez terminal motorudur
$ zshbashkolayBourne Again SHell: Neredeyse tüm global Linux sistemlerindeki Kernel ile konuşan Varsayılan Terminal Konsoludur
$ bashfishkolayFriendly Interactive SHell: 0 Konfigürasyonla müthiş renkli kelime otomatik tamamlaması sunan Akıllı Terminaldir
$ fishkshkolayKornShell: Bash'dan çok daha eski ve gelişmiş bir Unix scriptleme yapısı/ara yüz dilidir
$ ksh hesapla.kshdashkolayDebian Almquist Shell: Çok hızlı, ultra minimal POSIX (eski) uyumlu ve bashin light sistem arkaplınıdır
$ dashtcshkolayTENEX C Shell: C programlama diline çok benzer script yapısı ve lisanıyla geliştirilmiş tarihi Terminal C-Arayüzüdür
$ tcshcshkolayC Shell: En eski sistem kütüphanelerinden; değişkenleri C dilindeki süslü yapılar gibi işleyen ilkel Kernel arabirimidir
$ cshzgreportaAçılmamış Gzip/Zipped sıkıştırılmış (.gz) arşiv arşiv paketlerinin içerisindeki kelimeleri bulur çıkartır
$ zgrep -i "ERROR" kernel.log.1.gz